Đền Đô: chốn linh thiêng cổ kính nổi tiếng tại Bắc Ninh

Nhắc đến những địa điểm tham quan nổi tiếng ở Bắc Ninh không thể không kể đến đền Đô. Đây là ngôi đền có tuổi đời gần 1000 năm và là nơi thờ tự vua Lý Công Uẩn. Đến với nơi này, không chỉ được chìm đắm vào không khí linh thiêng nơi chùa chiền hay được chiêm ngưỡng kiến trúc độc đáo mà bạn còn có thể tham dự lễ hội đền Đô nức tiếng gần xa đấy!

1. Đôi nét về đền Đô

Đền Đô là một trong những ngôi đền vô cùng nổi tiếng ở Bắc Ninh thờ 8 vị vua nhà Lý: Lý Thái Tổ, Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông, Lý Thần Tông, Lý Anh Tông, Lý Cao Tông và Lý Huệ Tông. Ngôi đền này được xây dựng trên đất của làng Đình Bảng (Từ Sơn, Bắc Ninh) với diện tích hơn 31.000 m2.

Đền Đô có 21 công trình lớn nhỏ được chia thành khu nội thành và khu ngoại thành. Đền thờ chính đặt ở trung tâm. Đền Đô còn có tên gọi khác là đền Cổ Pháp hay đền Lý Bát Đế. Với thiết kế độc đáo đậm nét đề chùa Việt Nam, ngôi chùa này đã thu hút không ít du khách tới tham quan mỗi năm.

chup anh tai den do bac ninh

Ảnh: @thanhtu.ngn

Quá trình xây dựng Đền Đô

Đền Đô được xây dựng vào năm 1030 trên khu đất phía đông nam châu Cổ Pháp (ngày nay là làng Đình Bảng). Đây là một mảnh đất đắc địa, “địa linh nhân kiệt xuất nhập hanh thông”, mà theo Thiền sư Lý Vạn Hạnh, đây là khu đất hội tụ thiên khí, nơi có thể có đầu rồng chầu về. Trước đền là một khu rừng Báng và dòng sông Tiêu Tương chảy quanh co.

Vào tháng 2 năm Canh Tuất (1010), vua Lý Công Uẩn trở về thăm quê hương sau khi đăng quang. Nhà vua đã dừng thuyền rồng để đi thăm các bậc kỳ lão, yết lăng Thái Hậu. Sau đó vua cho người đo mươi dặm đất để làm “sơn lăng cấm địa”. Dân làng Đình Bảng đã xây dựng một ngôi nhà lớn để làm nơi tiếp đón vua.

Khi vua Lý Thái Tông lên ngôi kế vị vua Lý Công Uẩn, ông đã cho tu sửa lại căn nhà lớn ấy và chọn đây làm nơi thờ tự vua cha. Và cũng từ đó, đây là nơi thờ tự của các vị vua nhà Lý sau khi băng hà.

Cho đến ngày nay, đền đã được tu sửa lại nhiều lần. Và lần tu sửa lớn nhất là vào năm 1602 với 21 hạng mục công trình.

kien truc doc dao tai den do bac ninh

Ảnh: @jayba.me

2. Kiến trúc ngôi đền gần 1000 năm tuổi

Cấu trúc của đền Đô được chia làm 2 khu vực nội thành và ngoại thành. Trung tâm của đền là điện thờ, là nơi đặt bài vị và tượng của tám vị vua nhà Lý. Xung quanh có nhà Chuyền Bồng, nhà Tiền Tế, nhà Phương Đình, nhà Thủy Đình, nhà để kiệu, nhà để ngựa,…

cong tam quan

Ảnh: @oanh_2309

Bước qua cổng tam quan Ngũ Long Môn (5 con rồng đá được chạm khắc tinh xảo) là một khoảng sân rộng chính giữa đặt lư hương hướng vào nhà Phương Đình. Nơi đây là điện thờ vua Lý Thái Tổ quanh năm hương khói.

chinh dien den do bac ninh

Ảnh: @thelittlecorner_blog

Sau nhà Phương Đình là nhà Tiền Tế – nơi trưng bày chiêng trống, đồ tế,… cũng là nơi diễn ra các đại lễ long trọng.

Khu ngoại thất của đền Đô gồm có khu đón khách, nhà kho và có thờ thêm hoàng hậu Lý Chiêu Hoàng. Đền Đô cùng là nơi thờ tự của những vị quan văn, quan võ dưới thời nhà Lý có công phò trợ vua dựng nước, giữ nước. Đền thờ 2 vị quan văn có công với nhà Lý là Tô Hiến Thành và Lý Đạo Thành. Đền thờ những quan võ có tài mưu lược dưới thời nhà Lý là Lý Thường Kiệt, Lê Phụng Hiểu,…

Bên cạnh những điện thờ chính tại đền Đô, thủy đình tọa lạc ngay bên hồ Bán Nguyệt cũng là một nơi rất đẹp với thiết kế chạm khắc tinh xảo và công phu.

hat quan ho tai bac ninh

Ảnh: @levanchu

3. Lễ hội đền Đô

Hàng năm, lễ hội đền Đô là một trong những lễ hội linh đình nhất ở Bắc Ninh, được tổ chức vào ngày 14, 15, 16 tháng 3 âm lịch nhân kỷ niệm ngày vua Lý Công Uẩn lên ngôi và ban chiếu dời đô. Đây là lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Hàng năm, cứ vào mùa lê hội đền Đô, nhân dân Bắc Binh hay cả những người dân ở tỉnh ngoài đều kéo đến rất đông để xem lễ hội.

le hoi den do bac ninh

Ảnh: Sưu tầm

Trong lễ hội, có lễ trình thánh, rước kiệu long trọng. Trong đám rước có hàng vạn người tham gia từ chùa Kim Đài đến đền Đô (dài khoảng 3km). Dẫn đầu đoàn rước là một đoàn tướng võ, đóng khố, cởi trần, tay cầm chùy đồng và rất nhiều quân sĩ kéo theo.

Sau quân sĩ là 100 người khiêng kiệu mặc áo đỏ, mũ đen. Kiệu đầu tiên là kiệu Thánh Mẫu với 18 nữ tướng theo sau. Đi theo sau là kiệu Bát Đế. Mỗi kiệu một con ngựa và 16 nam tướng mặc áo đỏ. Đi theo sau đoàn là đoàn người mặc lễ phục, hương lão và dân làng. Một hàng người cầm cờ phấp phới và tiếng trống đánh vang trời, đúng với tinh thần lễ hội dân gian tại Việt Nam.

Kết thúc phần lễ là đến phần hội. Phần hội của đền Đô có rất nhiều những trò chơi đặc sắc mang đậm nét văn hóa lễ hội truyền thống như chọi gà, đấu vật, thả chim bồ câu, thi thổi cơm niêu,… vô cùng thú vị.

4. Cách di chuyển đến Đền Đô

Đền Đô chỉ cách Hà Nội khoảng 20km nên rất dễ dàng để bạn di chuyển đến đây. Bạn có thể tham khảo cách di chuyển cụ thể như sau:

Cách 1: Xuất phát từ cầu Chương Dương, bạn đi theo lộ trình cầu Chương Dương – đường Nguyễn Văn Cừ – đường Hà Huy Tập – đường Trần Phú (Từ Sơn). Đến Từ Sơn, bạn sẽ thấy đền chỉ dẫn rẽ bên phải. Đi thẳng thêm một đoạn nữa sẽ đến được đền Đô.

Cách 2: Từ cầu Vĩnh Tuy, bạn di chuyển đến đường 5 sau đó rẽ vào QL1A xuống Phủ Chẩn. Tại đây bạn rẽ trái theo hướng bảng chỉ dẫn là có thể đến với đền Đô.

Cách 3: Bạn cũng có thể sử dụng xe buýt làm phương tiện di chuyển đến đền Đô. Tại Hà Nội, các tuyến buýt số 10, 54, 203 cũng đi qua đền Đô.

checkin tai den do bac ninh

Ảnh: @thaolinh18

5. Những địa điểm tham quan khác gần đền

Ngoài ra, du khách đến với Bắc Ninh cũng có thể tham quan cụm di tích lịch sử văn hóa trên quê hương nhà Lý như:

  • Chùa Dận: hay còn có cái tên gọi khác là Cổ Pháp Tự, chùa Ứng Thiên Tâm. Đây là nơi vua Lý Công Uẩn ra đời.
  • Chùa Kim Đài (tức Quỳnh Lâm tự): Nằm tại xóm Xuân Đài, làng Đình Bảng, huyện Từ Sơn. Đây là một trong những ngôi chùa cổ nhất Việt Nam. Đây cũng là nơi vua Lý Thái tổ từng làm chú tiểu.
  • Thọ lăng Thiên Đức (hay còn gọi là Cấm địa Dơn lăng). Đây là nơi yên nghỉ của các vua triều Lý. Ngoài 8 lăng thờ vua còn có lăng của Lý Thánh Mẫu Minh Đức Hoàng Thái Hậu Phạm Thị (mẹ của vua Lý Công Uẩn); lăng Nguyên Phi Ỷ Lan và lăng Lý Chiêu Hoàng.
  • Đình Bảng (có tên Nôm là đình Báng): là ngôi chùa nằm tại làng Đình Bảng, thị xã Từ Sơn. Được xây dựng vào đầu thế kỷ 18 thờ các vị thành hoàng gồm Cao Sơn đại vương; Thủy Bá đại vương và Bách Lệ đại vương. Đồng thời, đền cũng là nơi thờ tự của 6 vị có công lập làng vào thế kỷ XV.
  • Chùa Giỏ (tức Quang Đổ tự): là nơi nhiều người thường đến cầu phúc. Ngôi chùa được lập nên cụ Tự Thiện Đạo, thủy tổ của họ Nguyễn Tiến ở thôn Thượng xây dựng. Cho đến nay, ngôi chùa này đã có tuổi đời hơn 400 năm.

Trên đây là một vài thông tin về đền Đô mà bạn có thể tham khảo. Đền Đô là nơi bảo tồn văn hóa và có giá trị nghệ thuật lớn. Đến với nơi này, bạn như lạc vào không gian cổ kính của triều đại thời xưa và cảm nhận trọn vẹn văn hóa, lịch sử tại vương triều hưng thịnh một thời. Đến đây rồi cũng đừng quên thắp những nén nhang để tỏ lòng biết ơn cũng như cầu nguyện may mắn, bình an, hạnh phúc nhé!

Có thể bạn quan tâm:

Hương Ly

“Tôi thích cảm giác được là kẻ vô danh trong một thành phố xa lạ.” – Bill Bryson

Bài viết liên quan

Back to top button